29/12/2014

"Gillende keukenmeiden, champagne en Nieuwjaarscentjes"


Activiteiten als hulpmiddel bij desoriëntatie in de tijd

De eerste desoriëntatie bij mensen met dementie is meestal die in de tijd. Zij raken het zicht kwijt op de tijd van de dag, op de dag van de week en het seizoen. De gevolgen kunnen groot zijn. Demente mensen denken bijvoorbeeld 's nachts dat het dag is en gaan volop 'aan het werk', dat wil zeggen: in hun eigen beleving. Door mantelzorgers en zorgmedewerkers wordt dit ervaren als 'rondspoken'.
Het veroorzaakt veel onrust voor de omgeving én vermoeidheid overdag voor de oudere zelf.

Activiteiten kunnen een hulpmiddel zijn voor de oriëntatie op de tijd van het jaar: de seizoenen en de belangrijke feesten van het jaar.
Concreet betekent dit dat de inhoud van een activiteit aansluit op de belangrijke gebeurtenissen in het jaar. Voor de hand liggend, maar wat bij gezonde mensen min of meer vanzelf gaat, moet voor mensen met dementie doelbewust worden georganiseerd.

Een vrij eenvoudig uit te voeren activiteit, waar weinig geld en voorbereidingstijd mee is gemoeid, is het organiseren van een quiz over een van de feesten van het jaar. Bijvoorbeeld over Oudjaar en Nieuw. 

Tips voor bij een quiz over Oudjaar en Nieuwjaar

  • Trakteer op oliebollen en appelflappen. Denk aan de poedersuiker en ga op zoek naar passende servetten
  • Laat afbeeldingen van vuurwerk zien of een kerstbomenverbranding / een vreugdevuur
  • Verzin samen wensen voor familieleden en vrienden
  • Als het Nieuwjaar is, kunt u de ouderen stimuleren elkaar een hand te geven en elkaar een goed Nieuwjaar te wensen

Vragen en antwoorden voor een quiz over oudjaar en nieuwjaar

  • Op welke datum is het Oudjaar? Op 31 december.
  • Wat wensen mensen elkaar met Oudjaar? Goede jaarwisseling; gezegend uiteinde; goed uiteinde.
  • Wanneer valt de jaarwisseling? Van 31 december op 1 januari.
  • Wat is een 'gillende keukenmeid'? Een soort vuurwerk.
  • Op welke datum is het Nieuwjaar? Op 1 januari.
  • Wat wensen mensen elkaar met Nieuwjaar? Een goed begin, een goed Nieuwjaar, gezegend Nieuwjaar, gelukkig Nieuwjaar.
  • Wat steken kinderen en volwassen af op Oudjaar? Vuurwerk.
  • Wat zijn sterretjes? Een soort vuurwerk dat geen knal geeft, maar alleen licht in de vorm van een sterretje.
  • Wat drinken mensen om 12 uur ’s nachts met Oudjaar vaak? Champagne.
  • Noem een lekkernij die gegeten wordt met Oud- en Nieuwjaar? Oliebollen, appelflappen of appelbeignets.
  • In welk land wordt veel vuurwerk gemaakt? In China.
  • Wat is een rotje? Een soort vuurwerk dat alleen maar een knal geeft.
  • Wat kregen / krijgen kinderen vroeger wel van familie op Nieuwjaar? Geld van familieleden.
  • Waarom heeft de post veel werk in de tijd van Oud en Nieuw? Er worden veel wenskaarten verzonden.
  • Wat zijn goede voornemens? Plannen om in het nieuwe jaar dingen beter te doen of niet meer te doen.
  • Wat wordt er soms verbrand in de nacht van Oud en Nieuw? Kerstbomen.
  • Wat komen krantenbezorgers naast de krant nog meer bezorgen? Kaartjes met goede wensen.
  • Welke appels gebruiken mensen bij het bakken van appelflappen? Zure appels. Goudreinetten.
  • Wat moet het deeg voor de oliebollen eerst doen voordat je er mee kunt bakken? Rijzen en ‘rusten’.
  • Wat zit er in een oliebol? Rozijnen, krenten, sukade.
  • Wat is een vuurpijl? Een soort vuurwerk dat heel hoog de lucht in gaat en daar uit elkaar klapt.
Bron:

Desirée van Keulen
(publicist, spelontwerper, verteller)
Braintraining bij dementie: Oud en Nieuwjaars quiz