Omgevingszorg Thuis – scholing voor professionals in de thuiszorg

Deze opleiding is geaccrediteerd voor 24 punten bij het Kwaliteitsregister V&V en het Register Zorgprofessionals.

Van probleemgedrag oplossen naar ontregeling van het brein voorkomen

Het besef groeit dat dementiezorg alleen effectief kan zijn wanneer de leefomgeving aansluit op wat het brein van mensen met dementie en NAH aankan.

Door de achteruitgang van cognitieve functies raakt de verwerking van prikkels uit de leefomgeving verstoord. De leefomgeving wordt daardoor bepalend voor het ervaren van stress, verlies van begrip en controle en verminderd functioneren.

Wat vaak probleemgedrag wordt genoemd, is in werkelijkheid vaak signaalgedrag: een reactie op overprikkeling, angst, desoriëntatie, onveiligheid of overbelasting.

Professionele omgevingszorg richt zich op het voorkomen van ontregeling van het brein. Door stressbronnen weg te nemen en de omgeving beter af te stemmen op wat het brein nog aankan, ontstaan meer rust, veiligheid, controle en kwaliteit van leven.

Hierdoor krijgen mensen meer ruimte om te functioneren, contact te maken en plezier te beleven.

Omgevingszorg is basiszorg

In de zorg voor mensen met onder andere dementie en NAH versterkt goede omgevingszorg de zorg die al wordt geboden en vormt daarom geen losse interventie naast andere interventies, maar het fundament waarop goede dementiezorg rust.

Volgens de geactualiseerde Zorgstandaard Dementie (2026) én het expertiseprofiel voor casemanagers is omgevingszorg niet langer vrijblijvend, maar een essentieel onderdeel van professionele zorg. Dit vraagt om specifieke kennis en een methodische manier van kijken.

Zorgprofessionals zijn samen met mantelzorgers verantwoordelijk voor het creëren van een passende leefomgeving die ondersteunt in plaats van belemmert, rust biedt en aansluit bij de mogelijkheden van het brein.

De kracht van de Brein Omgeving Methodiek

Werken vanuit het brein

Deze praktijkgerichte opleiding Omgevingszorg Thuis is gebaseerd op de wetenschappelijk onderbouwde Brein Omgeving Methodiek, ontwikkeld door dr. Anneke van der Plaats, sociaal geriater en pionier op het gebied van omgevingszorg.

Deze methodiek is een heel geschikt instrument om de omgeving beter af te stemmen op wat het brein nodig heeft. Daarbij worden drie interventiegebieden systematisch geobserveerd en waar nodig aangepast.

De 3 interventiegebieden zijn:

• De fysieke omgeving (woning, inrichting, buitenruimte, routing, overzicht, prikkelbelasting en hulpmiddelen)
• De organisatie van de zorg en bejegening (werk- en leefprocessen)
• De dagstructuur en zinvolle tijdsbesteding

Deze methodiek verbindt kennis over de werking van het brein direct aan het dagelijks handelen in de praktijk. Centraal staat het begrijpen van gedrag en het systematisch afstemmen van de omgeving op wat iemand nodig heeft om goed te kunnen functioneren.

Waarom deze opleiding het verschil maakt

Zonder methodische aanpak ontstaat vaak willekeur in de zorg. De omgeving als bron van signaalgedrag wordt vaak over het hoofd gezien en de nodige aanpassingen in de omgeving zijn minder goed geborgd.

Dit leidt tot machteloosheid en overbelasting van mantelzorgers en een lagere kwaliteit van leven bij cliënten.

Deze opleiding leert zorgprofessionals, teams en organisaties:

• Kijken door de bril van de cliënt met dementie of NAH;
• Signaalgedrag observeren en duiden vanuit de hersenkunde;
• Systematisch concrete verbeteringen doorvoeren in de eigen praktijk of werksituatie.

Zo leert u beter begrijpen welke prikkels stress veroorzaken en welke juist rust, veiligheid en houvast geven – en hoe kleine aanpassingen grote invloed kunnen hebben op gedrag, stress en welzijn.

Inhoud en resultaat

De volgende thema's komen aan bod:

• Werking van het brein en verstoorde prikkelverwerking
• Methodisch observeren en duiden van gedrag
• Aanpassen van de fysieke omgeving
• Organisatie van zorg en bejegening
• Aanpassen van dagstructuur en zinvolle tijdsbesteding
• Toepassen van omgevingszorg in de praktijk via een eigen praktijkopdracht
• Deelnemers brengen casuïstiek in uit de dagelijkse praktijk

Direct praktisch toepasbaar tijdens huisbezoeken en in de dagelijkse begeleiding thuis.

Deelnemers over deze opleiding:

• “Herkenbaar en praktisch”
• “Eindelijk een cursus die echt aansluit bij onze dagelijkse praktijk.”

Wat levert deze opleiding op?

Na afloop kunt u:

• Werken vanuit begrip voor het brein;
• Vroeg signalen van overbelasting herkennen;
• Leefsituaties creëren die ondersteunen in plaats van belemmeren;
• Gerichter adviseren over de leefomgeving thuis;
• De effectiviteit van interventies vergroten;
• Stress en signaalgedrag helpen voorkomen;
• Onnodige escalatie en achteruitgang beperken;
• Bijdragen aan meer rust, welzijn en kwaliteit van leven;
• Mantelzorgers beter ondersteunen met kennis en handvatten;
• Helpen om mensen langer prettig en verantwoord thuis te laten wonen.

Meer grip. Meer rust. Meer kwaliteit van leven thuis.

Voor wie

Voor casemanagers dementie, wijkverpleegkundigen, thuisbegeleiders, ambulant begeleiders, behandelaren, professionals in dagopvang en dagbehandeling en andere professionals die mensen met dementie en NAH thuis begeleiden.

Casemanagers spelen meer dan ooit een belangrijke verbindende en coachende rol. Als verbindende schakel tussen cliënt, naasten en betrokken professionals zijn zij bij uitstek in staat om signalen te herkennen, omgevingsfactoren bespreekbaar te maken en kennis over omgevingszorg over te dragen.

Data

Start najaar 2026:

• 28 oktober 2026
• 2 december 2026
• 6 januari 2027
• 3 februari 2027

Praktische informatie

• Kosten: € 895 incl. btw
• Inclusief: certificering, koffie, thee en lunch
• Inclusief: het boek De dag door met dementie van Anneke van der Plaats en Dick Kits
• Duur: 4 lesdagen (8 dagdelen)
• Studiebelasting: gemiddeld 4–6 uur per lesdag
• Groepsgrootte: circa 8–12 deelnemers
• Accreditatie: mogelijk via V&VN en Registerplein
• Locatie: Arnhem

Docenten

• Christa Kaal
• Ilja Kuipers
• Lida Waterlander
• Jeanet Pit
• Jos Slutter

Over Omgevingszorg Collectief

Omgevingszorg Collectief is een samenwerkingsverband van professionals die gespecialiseerd zijn in het begrijpen en beïnvloeden van gedrag bij mensen met een beschadigd brein.

Onze werkwijze is gebaseerd op de Brein Omgeving Methodiek van dr. Anneke van der Plaats. Wij hebben jarenlang met haar samengewerkt en waren vanaf de beginperiode betrokken bij het ontwikkelen en verzorgen van scholingen rondom omgevingszorg.

Alle docenten binnen Omgevingszorg Collectief zijn zelf werkzaam in de zorgpraktijk en weten daardoor wat nodig is om omgevingszorg daadwerkelijk te laten landen in het dagelijks handelen.

Wij ondersteunen medewerkers in zorgorganisaties om signaalgedrag beter te begrijpen en omgevingszorg daadwerkelijk te vertalen naar het dagelijks handelen, zodat het niet iets is wat je af en toe doet, maar iets wat je altijd doet.