13/10/2017

Kijk hier de rapportage van Nieuwsuur terug die op 13 oktober is uitgezonden 



Het leven van mensen met zware dementie kan met een paar simpele ingrepen een stuk aangenamer zijn

In de woonkamer in het verpleeghuis staan donkerbruine houten meubelen. Rode velours gordijnen omlijsten het raam. Aan de muur een koekoeksklok en bloemetjesbehang. Een bewuste keuze, want voor de bewoners draagt het bij aan hun psychische gezondheid.

Het leven van mensen met zware dementie kan met een paar simpele ingrepen een stuk aangenamer zijn. De directe omgeving van een patiënt kan het verschil maken tussen ontspannen zijn en een leven vol angst.

Dat is de boodschap van arts Anneke van der Plaats. Ze doet al jaren onderzoek naar het brein en dementie. Haar methode blijkt te werken, stellen verschillende verpleeghuizen die met haar methode werken.

Gedragsproblemen

Mensen met dementie hebben in een verder gevorderd stadium van de ziekte niet alleen last van geheugenklachten. Er komen vaak ook grote gedragsproblemen bij. Sommige mensen worden agressief of juist helemaal apathisch.

Die gedragsproblemen zijn van grote invloed op de kwaliteit van leven voor de patiënt. En voor mantelzorgers en voor de medewerkers van verpleeghuizen zijn gedragsproblemen vaak het lastigste om mee om te gaan.

Houvast

Gedrag is een reactie op de omgeving, stelt Anneke van der Plaats. En de inrichting is dan van belang. Mensen met dementie gaan steeds verder terug in de tijd, en herkennen moderne kuipstoelen bijvoorbeeld niet meer als stoel.

Ze raken dan in paniek als ze moeten gaan zitten op zo'n stoel. Door patiënten met dementie zoveel mogelijk houvast en herkenning te bieden in hun omgeving, kun je hun gedrag dus positief beïnvloeden.

Zo is het volgens Van der Plaats belangrijk om de huiskamer van een afdeling in een verpleeghuis ouderwets in te richten. Met streepjesbehang en rode velours gordijnen kom je al heel ver, zegt ze.

Het brein en dementie

Volgens Anneke van der Plaats zijn onze hersenen verdeeld in een 'onderbrein', ons gevoelsbrein, en een'bovenbrein', ons denkende brein. Dementie tast vooral het bovenbrein aan, waardoor het denken en bijvoorbeeld keuzes maken steeds moeizamer wordt.

De emoties in het onderbrein blijven wel gewoon intact. Alleen worden ze niet meer gefilterd door het bovenbrein en kunnen dan als moeilijk gedrag naar buiten komen als reactie op de omgeving.

Zo schrikken mensen met dementie veel meer van plotselinge bewegingen van anderen. Het is het dus zaak om in de buurt van mensen met dementie, langzaam te bewegen. Op die manier is bijvoorbeeld agressie, als een reactie op de emotie angst, te voorkomen.

Prikkels

Ook is het belangrijk om mensen met dementie iets te doen te geven dat aansluit op hun behoeften. Zo heeft het Lorentzhuis in Velp zogeheten 'belevingsnissen' ingericht waardoor bewoners herinneringen kunnen oproepen. Bijvoorbeeld een ouderwetse kinderkamer met poppen, waar bewoners mee kunnen spelen.

Een van de bewoners die er gebruik van maakt, is mevrouw Dam. Haar dochter Afke merkt het effect. "Je bent haar dan wel voor een groot deel kwijt, maar je ziet dat het iets met haar doet."